«ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»

Σύμφωνα με το Σύνταγμα όλοι οι πολίτες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις και είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Επιπλέον, κάθε πολίτης δικαιούται δωρεάν εκπαίδευση. Δεν υπάρχουν περιορισμοί ή προνόμια όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση για λόγους εθνικότητας, φυλής, πολιτικών δικαιωμάτων, θρησκείας ή φύλου. Σύμφωνα με τον κανόνα 6 για την εκπαίδευση των βασικών κανόνων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών(20 Δεκεμβρίου 1993) για παροχή ίσων ευκαιριών στα άτομα με ειδικές ανάγκες τα κράτη πρέπει να αναγνωρίζουν την αρχή της ισότητας των ευκαιριών στην εκπαίδευση!

Σύμφωνα με το Νόμο της Ειδικής Αγωγής( Ν. 2817/2000 Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες), το βασικό όργανο υπεύθυνο για τη διοίκηση και λειτουργία της Ειδικής Εκπαίδευσης είναι το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Επισημαίνεται ότι στην Ελλάδα υπάρχει εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση: έξι χρόνια δημοτικό σχολείο και τρία γυμνάσιο. Ωστόσο, αυτό δεν φαίνεται να εφαρμόζεται στην πράξη για τα άτομα με νοητική υστέρηση.

Η Ειδική Αγωγή έχει ως στόχο να συμπεριλάβει και να επανεντάξει τα παιδιά με ειδικές ανάγκες στο εκπαιδευτικό σύστημα, μία υποχρέωση που προωθείται από το Σύνταγμα. Η διεύθυνση της Ειδικής Αγωγής λειτουργεί στο πλαίσιο του Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, το οποίο είναι υποχρεωμένο να εφαρμόζει τη νομοθεσία στην ειδική αγωγή. Υπάρχουν επίσης 16 ειδικοί σχολικοί σύμβουλοι, ένας σε κάθε εκπαιδευτική περιοχή, οι οποίοι συντονίζουν, επιβλέπουν και παρακολουθούν την παροχή της εκπαίδευσης στους μαθητές που φοιτούν στα ειδικά σχολεία και τις τάξεις ένταξης των κανονικών σχολείων της κάθε περιοχής.

Άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, θεωρούνται αυτά που αντιμετωπίζουν τις παρακάτω δυσκολίες:

Α) μαθησιακές δυσκολίες,

Β) προβλήματα όρασης,

Γ) προβλήματα ακοής,

Δ) νοητική υστέρηση,

Ε) αυτισμό,

Στ) νευρολογικές και άλλες παθήσεις,

Ζ) σύνθετες γνωστικές, συναισθηματικές και κοινωνικές δυσκολίες,

Η) πολλαπλές αναπηρίες,

Θ) προβλήματα λόγου και ομιλίας.

Η σχετική νομοθεσία συμπεριλαμβάνει το νόμο για την εκπαίδευση και τον πρόσφατο νόμο για την ειδική αγωγή, ο οποίος συμπληρώνει, εκσυγχρονίζει και αναβαθμίζει το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο της Ειδικής Αγωγής. Σύμφωνα με τη νομοθεσία αυτή, στα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με νοητική υστέρηση, παρέχεται ειδική εκπαίδευση με στόχο την ανάπτυξη της προσωπικότητας τους, τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους, την επαγγελματική κατάρτιση και την ισότιμη κοινωνική τους εξέλιξη. Για την επίτευξη των στόχων αυτών λαμβάνονται μέτρα και παρέχονται υπηρεσίες σε άτομα ηλικίας μέχρι 22 ετών. Εκπαίδευση σε ξεχωριστό σχολείο ειδικής αγωγής ή σε σχολεία και τάξεις που λειτουργούν ανεξάρτητα ως σχολικά παραρτήματα σε νοσοκομεία, κέντρα αποκατάστασης και ιδρύματα παρέχεται μόνο εφόσον ο βαθμός και το είδος του προβλήματος του ατόμου με ειδικές ανάγκες, συμπεριλαμβανομένης της νοητικής υστέρησης, καθιστά ιδιαιτέρως δύσκολη την εκπαίδευσή του σε κανονικό σχολείο. Τέλος υπάρχει επίσης η δυνατότητα σε εξαιρετικές περιπτώσεις της κατ’ οίκον εκπαίδευσης από ειδικούς εκπαιδευτικούς.

Ανάλογα με τις ικανότητές τους, η φοίτηση μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στα κανονικά σχολεία, το έκτο δηλαδή έτος της ηλικίας τους, ή να παραταθεί ανάλογα με τις μαθησιακές δυσκολίες των φοιτούντων μέχρι και το εικοστό δεύτερο έτος της ηλικίας τους, ή ακόμη και μετά το έτος αυτό σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Για την παράταση αποφασίζει ο αρμόδιος προϊστάμενος της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από εισήγηση του σχετικού Κέντρου Διάγνωσης, Αξιολόγησης και Υποστήριξης(ΚΔΑΥ).

Τα ΚΔΑΥ είναι ένας σχετικά νέος θεσμός, ο οποίος λειτουργεί σε διάφορους νομούς της χώρας, στο πλαίσιο της αποκέντρωσης των υπηρεσιών του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Σύμφωνα με τη σχετική υπουργική απόφαση, όλες οι πράξεις, οι ενέργειες και οι εισηγήσεις των ΚΔΑΥ έχουν εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Συγκεκριμένα τα ΚΔΑΥ είναι υπεύθυνα για να:

• παρέχουν διαγνώσεις για τη φύση και το βαθμό δυσκολιών που έχουν τα άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες,
• συμβουλεύουν σχετικά με την εγγραφή των μαθητών, την κατάταξη και την παρακολούθηση του κατάλληλου, κανονικού ή ειδικού σχολείου,
• παρέχουν συμβουλευτικές υπηρεσίες και καθοδήγηση σε μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς,
• παρέχουν ειδική παιδαγωγική υποστήριξη στο σπίτι(σε ειδικές περιπτώσεις), και
• παρέχουν υπηρεσίες πρώιμης παρέμβασης.

Τα ΚΔΑΥ στελεχώνονται από διάφορους ειδικούς, όπως ειδικούς εκπαιδευτές, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς, λογοθεραπευτές και σε ορισμένες περιπτώσεις παιδοψυχιάτρους.

Η γενική και η τεχνική- επαγγελματική εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες παρέχεται δωρεάν σε δημόσια κανονικά και ειδικά σχολεία. Η επιλογή του σχολείου όπου θα φοιτήσει ένα παιδί εξαρτάται από την ηλικία του, από το είδος και το βαθμό της αναπηρίας.

Οι Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΣΜΕΑΕ), οργανώνονται ως ακολούθως:

Α) για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση:

· τα νηπιαγωγεία ΕΑΕ και τμήματα πρώιμης παρέμβασης που λειτουργούν εντός των Νηπιαγωγείων ΕΑΕ, για μαθητές μέχρι το 7^ο έτος της ηλικίας τους

και

· τα δημοτικά σχολεία ΕΑΕ για μαθητές μέχρι το 14^ο έτος της ηλικίας τους, τα οποία λειτουργούν με τις τάξεις Α, Β, Γ, Δ, Ε και ΣΤ. Παράταση της φοίτησης μπορεί να γίνει μέχρι το 15^ο έτος της ηλικίας των μαθητών.

Β) για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση:

· τα Γυμνάσια ΕΑΕ για μαθητές μέχρι το 18^ο έτος της ηλικίας τους. Τα γυμνάσια ΕΑΕ περιλαμβάνουν την προκαταρκτική τάξη και τρεις επόμενες τάξεις Α, Β, και Γ. Μαθητές απόφοιτοι Δημοτικού σχολείου με ελαφρές δυσκολίες μάθησης μπορεί να εγγράφονται απευθείας στην Α’ τάξη του γυμνασίου ΕΑΕ, ύστερα από αξιολόγηση που πραγματοποιείται από το οικείο ΚΕΔΥΥ

· Τα γενικά Λύκεια ΕΑΕ για μαθητές μέχρι το 22^ο έτος της ηλικίας τους. Τα Γενικά Λύκεια ΕΑΕ, περιλαμβάνουν την προκαταρκτική τάξη και τρεις επόμενες τάξεις Α, Β και Γ. Μαθητές απόφοιτοι γυμνασίου με ελαφρές δυσκολίες μάθησης μπορεί να εγγράφονται απευθείας στην Α’ τάξη του λυκείου ΕΑΕ, ύστερα από αξιολόγηση που πραγματοποιείται από το οικείο ΚΕΔΥΥ

Γ) Για τη δευτεροβάθμια επαγγελματική εκπαίδευση:

• Τα Ειδικά Επαγγελματικά Γυμνάσια, στα οποία εγγράφονται απόφοιτοι δημοτικού σχολείου γενικής ή ειδικής εκπαίδευσης και στα οποία η φοίτηση διαρκεί πέντε έτη. Στα γυμνάσια αυτά εφαρμόζεται πρόγραμμα για την ολοκλήρωση της εννιάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης και την παροχή επαγγελματικής εκπαίδευσης.

• Τα Ειδικά Επαγγελματικά Λύκεια, στα οποία εγγράφονται απόφοιτοι του επαγγελματικού γυμνασίου και στα οποία η φοίτηση διαρκεί τέσσερα έτη.

• Την Ειδική Επαγγελματική Σχολή, στην οποία εγγράφονται απόφοιτοι του επαγγελματικού γυμνασίου και στην οποία η φοίτηση διαρκεί τέσσερα έτη. Τα εργαστήρια των ειδικών επαγγελματικών σχολών εξοπλίζονται από τα γραφεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης.

• Τα Εργαστήρια Ειδικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης(ΕΕΕΕΚ) στα οποία η φοίτηση διαρκεί από πέντε μέχρι οκτώ χρόνια. Σε αυτά εγγράφονται απόφοιτοι δημοτικών σχολείων γενικής ή ειδικής εκπαίδευσης, ύστερα από πρόταση των διαγνωστικών υπηρεσιών, καλύπτοντας την υποχρεωτικότητα της εκπαίδευσης μέχρι το 18^ο έτος της ηλικίας. Πρώτη εγγραφή στα ΕΕΕΕΚ γίνεται μέχρι και το 16^ο έτος της ηλικίας. Σε περιοχές που δεν έχουν ιδρυθεί ή δεν λειτουργούν ΕΕΕΕΚ, η πρώτη εγγραφή μπορεί να γίνει και έως το 20^ο έτος. Τα ΕΕΕΕΚ υπάγονται στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Στα ΕΕΕΕΚ μπορούν να διδάσκουν και εκπαιδευτικοί κλάδου δασκάλων με απόσπαση, όταν οι ανάγκες της υπηρεσίας το επιτρέπουν ή με οργανική θέση που συστήνεται για το σκοπό αυτό.

Επισημαίνεται ότι τα ειδικά επαγγελματικά εκπαιδευτήρια και εργαστήρια που έχουν θεσμοθετηθεί προσφέρουν και αυτά στους μαθητές με νοητική υστέρηση αρκετές δυνατότητες και επιλογές στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα ειδικά νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και ειδικά τεχνικά επαγγελματικά εκπαιδευτήρια είναι ισότιμα με τα αντίστοιχα κανονικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, κάτι που ισχύει και για τα πιστοποιητικά σπουδών που χορηγούν.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, στο πλαίσιο της παρεχόμενης εκπαίδευσης, προβλέπεται η υποστήριξη μαθητών ηλικίας έως και 22 ετών μέσω μίας σειράς υπηρεσιών, όπως η διάγνωση των ειδικών εκπαιδευτικών τους αναγκών, η παιδαγωγική και ψυχολογική υποστήριξη, η φυσικοθεραπεία, η εργοθεραπεία, η λογοθεραπεία, η κοινωνική και συμβουλευτική εργασία, καθώς και η μετακίνησή τους. Όμως, παρά τις πολλαπλές νομοθετικές προβλέψεις, στην πράξη οι γονείς διαπιστώνουν έλλειψη ειδικών υπηρεσιών στα αντίστοιχα ειδικά σχολεία, έλλειψη συντονισμού των φορέων στο να κατευθύνουν τους γονείς και να παρακολουθούν την περίπτωση τους και την πρόοδο των μαθητών, καθώς και έλλειψη συνεργασίας και συντονισμού των εκπαιδευτικών διαφόρων βαθμίδων για τα σχολικά προγράμματα.

Σημαντικό βήμα αποτελεί ο νέος νόμος πλαίσιο για την ειδική αγωγή, ο οποίος αποτελεί μια ολοκληρωμένη νομοθετική προσπάθεια, που κωδικοποίησε, επικαιροποίησε και εμπλούτισε το υπάρχον νομικό καθεστώς για την ειδική αγωγή σε έναν ενιαίο νόμο- πλαίσιο ο οποίος αποτελεί χαράσσει τη γενική εθνική πολιτική, με βάση τα διεθνώς αναγνωρισμένα χαρακτηριστικά και καθιστά την κατανόηση των βασικών αρχών της πολύ απλή, με την ανάγνωση ενός και μόνο νόμου. Παράλληλα με την απλούστευση της δευτερογενούς νομοθεσίας σε δυο βασικά προεδρικά διατάγματα που είναι ήδη διαμορφωμένα, καθιστά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση στην ειδική αγωγή ουσιαστική και άμεσα εφαρμόσιμη.

ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΝΟΜΟΥ,

ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΞΗΣ:

ü Εισάγει- για πρώτη φορά στην ιστορία- την υποχρεωτικότητα στην ειδική αγωγή,

ü Εκφράζει την πολιτική βούληση για ουσιαστική κοινωνική ενσωμάτωση των ατόμων με αναπηρία. «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση για τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών στα άτομα με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.»(Τίτλος νόμου πλαισίου)

ü Εισάγει τον όρο «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση» ο οποίος αντικαθιστά τον όρο «Ειδική Αγωγή». Ο νέος όρος συμπεριλαμβάνει όλα τα παιδιά, είτε ασκήσιμα, είτε εκπαιδεύσιμα, χωρίς διάκριση και καθιστά προφανές ότι μέσα στις παρεχόμενες υπηρεσίες της παιδείας για τα άτομα με αναπηρία, η ανάπτυξη της προσωπικότητας και των προσωπικών, κοινωνικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων τους, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις δυνατότητες τους για σχολική και κοινωνική ενσωμάτωση και συμμετοχή.

ü Εισάγει τον διεθνή ορισμό της αναπηρίας ως προέκταση της ανθρώπινης ύπαρξης, δίδοντας έμφαση στη λειτουργικότητα και τη δυνατότητα για συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία και όχι στην αναπηρία καθαυτή.

ü Προσδιορίζει τη γενική εθνική πολιτική για την ΕΑΕ, που είναι η συνεκπαίδευση στο γενικό σχολείο για όλους τους μαθητές με οριακές ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και οι σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής &εκπαίδευσης για τους μαθητές με μεγαλύτερες δυσκολίες, καθώς και όλο το φάσμα των λοιπών διαγνωστικών και υποστηρικτών υπηρεσιών που είναι αναγκαίες στην ΕΑΕ.

ü Καθορίζει ποιοι είναι οι δικαιούχοι της ΕΑΕ, αναγνωρίζει και τους μαθητές με ιδιαίτερες νοητικές ικανότητες και ταλέντα ως άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, εισάγει για πρώτη φορά τον επίσημο ορισμό των μαθητών με ιδιαίτερες νοητικές ικανότητες και ταλέντα και προβλέπει για πρώτη φορά ενέργειες για την εκπαιδευτική τους υποστήριξη.

ΑΚΟΜΗ:

ü Προσδιορίζει, συστηματοποιεί και εμπλουτίζει με νέους, τους υπαρκτούς διαγνωστικούς, αξιολογικούς και υποστηρικτικούς θεσμούς της ΕΑΕ.

ü Μετονομάζει τα ΚΔΑΥ(Κέντρα Διάγνωσης, Αξιολόγησης& Υποστήριξης Ειδικών Εκπαιδευτικών Αναγκών) σε ΚΕΔΔΥ(Κέντρα Διαφοροδιάγνωσης, Διάγνωσης& Υποστήριξης Ειδικών Εκπαιδευτικών Αναγκών), με στόχο τη λειτουργική και επιστημονική τους αναβάθμιση.

ü Τροποποιεί την ελάχιστη απαιτητή διεπιστημονική στελέχωση όλων των ΚΕΔΔΥ της χώρας σε 5 άτομα κατ’ ελάχιστο(εκπαιδευτικό ΕΑΕ, παιδονευρολόγο ή παιδοψυχίατρο, ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό και λογοθεραπευτή ή εργοθεραπευτή κατά περίπτωση), ώστε να επιτελούν το έργο τους ουσιαστικά και ομαλά. Με τη ρύθμιση αυτή θεσμοποιείται η αρχή της διεπιστημονικότητας στη διαφορική διάγνωση των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών.

ü Επαναπροσδιορίζει και επεκτείνει τις αρμοδιότητες των ΚΕΔΔΥ .

ü Εισάγει το θεσμό της Ειδικής Διαγνωστικής Επιτροπής Αξιολόγησης ή ΕΔΕΑ σε όλες τις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής & Εκπαίδευσης ή ΣΜΕΑΕ, η οποία παρακολουθεί και αξιολογεί την πρόοδο των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

ü Καθορίζει με ακρίβεια τη διαδικασία διάγνωσης των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών- Εισάγει το θεσμό της αξιολόγησης και της γνώμης των γονέων& κηδεμόνων στο σχεδιασμό των εξατομικευμένων ειδικών εκπαιδευτικών προγραμμάτων των παιδιών τους.

ü Επανιδρύει τα ΚΕΔΔΥ(Κέντρα Διαφορικής Διάγνωσης& Υποστήριξης Ειδικών Εκπαιδευτικών Αναγκών)όλης της χώρας, με στόχο τη λειτουργική και επιστημονική τους αναβάθμιση και προσδιορίζει την τοποθέτηση του προσωπικού τους ανάλογα με τη συγκέντρωση του μαθητικού πληθυσμού.

Mερικές σημαντικές «προτάσεις» για την εκπαίδευση.

v πρεπει να γινουν διορθωσεισ στην αντιφατικοτητα και τα ελλειμματα τησ υφισταμενησ νομοθεσιασ.

v να ληφθει μεριμνα ωστε να εφαρμοζονται οσα θα περιλαμβανονται στην νεα νομοθεσια πληρωσ και οχι ελλειμματικα, να εκδιδονται λοιπον εγκαιρα τα απαιτουμενα προεδρικα διαταγματα και υπουργικεσ αποφασεισ για την πληρη εφαρμογη του νομου.

v η χρηματοδοτηση τησ ειδικησ αγωγησ να ειναι ισοτιμη σε υψοσ προύπολογισμου, ποσοστιαια και αναλογη με τον αριθμο των αμεα, ωστε να μην αντιμετωπιζονται ωσ πολιτεσ β’ κατηγοριασ.

v να στελεχωθει πληρωσ το τμημα ειδικησ αγωγησ του παιδαγωγικου ινστιτουτου με εξειδικευμενουσ επιστημονεσ σε κατηγοριεσ αναπηριασ.

v να δοθει εμφαση στην δια βιου εκπαιδευση(μαθηση) που ειναι βασικη αναγκη για τα ατομα με νοητικη αναπηρια, αυτιστικα και βαρειεσ αναπηριεσ και αποτελει βασικη προτεραιοτητα για τα ατομα με κινητικεσ, αισθητηριακεσ αναπηριεσ καθωσ και χρονιεσ παθησεισ για να εκσυγχρονισουν την γνωση τουσ.

v να τοποθετουνται στην ειδικη εκπαιδευση μονο αποφοιτοι σχολων ειδικησ αγωγησ με πανεπιστημιακη μορφωση, με αντικειμενικα και αξιοκρατικα κριτηρια, γνωσεισ και εμπειριεσ(τιτλοι σπουδων, προϋπηρεσια, πρωτοποριακο ερευνητικο εργο στην ειδικη αγωγη κλπ). επισησ, να διοριζονται δασκαλοι ειδικησ αγωγησ ατομα με αναπηρια(εφοσον εχουν τα τυπικα προσοντα στο γνωστικο τουσ αντικειμενο)με προτεραιοτητα.

v να επεκταθει η λειτουργια των κεδυυ και να στελεχωνονται με προσθετο εκπαιδευτικο προσωπικο με προϋπηρεσια, για να ανταποκριθουν στον υποστηρικτικο τουσ ρολο, στισ σχολικεσ μοναδεσ εφαρμοζοντασ προγραμμα περιπατητικησ διδακτικησ στηριξησ, κατ’ οικον εκπαιδευσησ και πρωιμησ παρεμβασησ.

v να οριοθετηθει ο χωροσ με επαγγελματικη κατοχυρωση του ειδικου παιδαγωγου.

v να θεσμοθετηθει το εξατομικευμενο εκπαιδευτικο προγραμμα για καθε παιδι με ειδικεσ εκπαιδευτικεσ αναγκεσ, βασισμενο στισ ιδιαιτεροτητεσ του και να εστιαζεται στην αποκτηση καθημερινων δεξιοτητων, κοινωνικοποιηση κ.λ.π, ιδιωσ στα παιδια με βαρια νοητικη υστερηση.

v να καταργηθει το στοιχειο τησ παραδοσιακησ βαθμολογιασ και να αντικατασταθει με λιστεσ αξιολογησησ προοδου.

v να καθιερωθουν τα ολοημερα σχολεια και στην ειδικη εκπαιδευση.

v να υπαρχει δυνατοτητα παρατασησ του οριου ηλικιασ(ιδιωσ στην νοητικη αναπηρια) για μαθητεσ που δεν ειναι σε θεση να ενταχθουν σε δομεσ ανωτερησ εκπαιδευσησ.

v να υπαρχουν βιβλια για την ειδικη εκπαιδευση καθωσ και αναλυτικα προγραμματα.

v να υπαρχει προσβασιμοτητα στουσ χωρουσ εκπαιδευσησ και ο απαραιτητοσ εξοπλισμοσ και οικονομικη υποστηριξη.

v να δημιουργηθει στο υπουργειο θεση γεν. γραμματεα ειδικησ εκπαιδευσησ.

v εφαρμογη τησ πληροφορικησ και ψηφιακησ προσβασιμοτητασ στα σχολεια ειδικησ αγωγησ.