Η Τριτοβάθμια Εκπαίδευση στην Ελλάδα παρέχεται από δεκαοχτώ (18) Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και δεκατέσσερα (14) Τεχνολογικά Ιδρύματα. Η εισαγωγή των υποψηφίων σπουδαστών στα Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης πραγματοποιείται μετά από την επιτυχή συμμετοχή τους στις Γενικές Εξετάσεις, ενώ ο αριθμός των σπουδαστών που εισάγονται αποφασίζεται κάθε Μάρτιο από τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετά από την εισήγηση της Συγκλήτου του κάθε Ιδρύματος και του Συμβουλίου Ανωτάτης Εκπαίδευσης.
Οι υποψήφιοι με αναπηρίες που πάσχουν από τύφλωση, κώφωση, μεσογειακή αναιμία, δρεπανοκυτταρική αναιμία και υδροκεφαλία εισάγονται χωρίς Γενικές Εξετάσεις καθ' υπέρβαση του αριθμού εισακτέων (Ν.1946/91). Για αυτούς που χαρακτηρίζονται "φυσικώς αδύνατοι" - μόνιμα ή προσωρινά - οι Γενικές Εξετάσεις προσαρμόζονται στις ειδικές ανάγκες τους, π.χ. προφορικές εξετάσεις για τους δυσλεκτικούς και τους σωματικά ανάπηρους (Ν. 57/90). Οι υποψήφιοι με αναπηρίες εισάγονται στο Τμήμα της προτίμησης τους, εκτός κι αν υπάρχει απόφαση του Τμήματος που δεν τους κάνει δεκτούς. Για παράδειγμα, οι τυφλοί και οι κωφοί δεν μπορούν να εγγραφούν στην Ιατρική και στα τμήματα Φυσικής Αγωγής και Θεατρικών Σπουδών.
Δυστυχώς, οι υπηρεσίες Επαγγελματικού Προσανατολισμού που παρέχονται στους υποψηφίους, κατά τη διάρκεια των σπουδών τους στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, είναι πολύ περιορισμένες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να επιλέγουν τον επιστημονικό κλάδο των σπουδών τους όχι με βάση επιστημονικά κριτήρια, όπως τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας τους, τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, ή τη δυνατότητα ένταξης τους στο πρόγραμμα σπουδών, αλλά με βάση π.χ. την ευκολία απόκτησης πτυχίου, τις προτιμήσεις των γονέων και άλλα παρόμοια δευτερεύοντα κριτήρια.
Η ακαδημαϊκή ένταξη των σπουδαστών με αναπηρίες είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς τα Ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης στερούνται της κατάλληλης υποδομής, για να παρέχουν τις ιδιαίτερες υπηρεσίες που απαιτούν οι ειδικές ανάγκες των συγκεκριμένων σπουδαστών. Ως αποτέλεσμα αυτών των αδυναμιών, οι φοιτητές με αναπηρίες αντιμετωπίζουν προβλήματα που έχουν σχέση με την έλλειψη:
- κατάλληλων προγραμμάτων σπουδών που να είναι προσαρμοσμένα στις ανάγκες τους.
- ηλεκτρονικού εξοπλισμού που θα βοηθά στη μελέτη τους.
- ειδικά προσαρμοσμένων βιβλιοθηκών για τυφλούς και κινητικά ανάπηρους.
- προσβάσιμων κτιρίων.
- υπηρεσιών συμβουλευτικής και παροχής βοήθειας στην καθημερινή τους ζωή.
Ως συνέπεια αυτών των ελλείψεων οι περισσότεροι φοιτητές με αναπηρίες δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στα προγράμματα των σπουδών, ενώ συγχρόνως δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις παραδοσιακές μεθόδους εξετάσεων, των οποίων η προσαρμογή επαφίεται στην κρίση και την ευαισθησία του κάθε εξεταστή.
Εδώ θα πρέπει να αναφερθεί και το γεγονός ότι η πανεπιστημιακή κοινότητα συχνά δε γνωρίζει τα προβλήματα των φοιτητών με αναπηρίες και έτσι ούτε το διδακτικό ούτε το διοικητικό προσωπικό είναι αρκετά ευαισθητοποιημένο για να τους προσφέρει ειδική βοήθεια.
Tέλος, αξίζει να τονιστεί ότι οι πτυχιούχοι με αναπηρίες αντιμετωπίζουν οξύτατο πρόβλημα επαγγελματικής αποκατάστασης, που οφείλεται κυρίως στην προκατάληψη των εργοδοτών ότι η αναπηρία συνεπάγεται ανικανότητα προς εργασία. Το γεγονός αυτό επιτείνει την όποια απογοήτευση ή τα όποια ψυχολογικά προβλήματα των φοιτητών/πτυχιούχων με αναπηρίες, καθώς αντιλαμβάνονται ότι παρά τους κόπους για την ολοκλήρωση των σπουδών τους, η κοινωνία δεν τους αντιμετωπίζει ως ισότιμους με τους μη ανάπηρους επιστήμονες.
|